تاتی یکی از کهن ترین زبان های ایرانی است که به لحاظ زبان شناسی، ارزش و اعتبار خاصی دارد. تاتها نیز اقوامی ایرانی هستند که با وجود داشتن تاریخ و فرهنگ چند هزار ساله ادبیات شفاهی و بسیار غنی برخوردارند ولی تاریخچـــه ادبیات مکتوبشان بسیار جوان و ادبیات منظوم خاص آنها مدت نسبتاً کوتاهی است که به منصه ظهور رسیده است.زبان تاتی که از گروه شمالی زبانهای غربی ایرانی میباشد یکی از کهنترین زبانهای این مرز و بوم است که بسیاری از ویژگی های زبانهای باستانی ایرانی را حفظ کرده و به عقیده برخی از زبان شناسان و محققین و شرق شناسان گویش تاتی مسلماً یکی از لهجه های قدیمی و باستانی زبان فارسی است که بازمانده زبان مادی میباشد و آثاری از زبان قدیم اقوام ماد، در آن باقی مانده است.معنی تات به نقل از فرهنگ لغت استاد معین: (تات) منسوب به تات، یکی از گویش و لهجه های ایرانی. در این مورد دیاکونف دانشمند روسی در کتاب تاریخ ماد خود میگوید:"هنوز هم تاتها و تالشها و گیلکها و مازندرانیها به لهجههایی سخن میگویند که خود بقایایی از زبان هند و اروپایی میباشد که در آغاز لسان ماد شرقی بوده است، امتیاز ویژه این لهجهها کهنگی و مهجوری ترکیب اصوات است که در بسیاری از موارد با زبان پارسی تفاوت داشته و با مادی و پارتی و اوستایی شباهت دارد. بدین سبب اگر تاتها و تالشها را مادهایی بشماریم که به عنف، پارسی شدهاند کاملاً راه خطا پیمودهایم."که می توانیم تاتی را در سلسله جبال البرز از شرق به غرب، تاتی ساوجبلاغی، تاتی طالقانی،تاتی کرجی، تاتی اشتهاردی، تاتی سمنانی، تاتی لواستانی،  تاتی الموتی، تاتی مراغی، تاتی ابراهیم آبادی، تاتی سگزآبادی، تاتی رودبارمحمد زمان خانی(رودبا

وقف نامه سوهاننويسنده: سيد محمد تقي ميرزا ابوالقاسميبه نقل از سايت راسخون مقاله 13929خوشبختانه متن وقفنامه ي دهکده ي سوهان طالقان در دست است که در سال 914 براي علاءالدين فرزند امير نجم الدين محمود طالقاني و اولاد ذکور او توسط خان احمد وقف و تنظيم گرديده است ... اينک دراين صفحات متن وقف نامه ي مذکور چاپ مي شود.انبياء مرسلين و ائمه ي معصومينخان خورشيد مکان خسرو گردون مسندمفخر آل عبا حامي دين خان احمدتيمنا بذکرالله الواقف علي الخفياتشرائف حمد و سپاس سلطان علي الثاني را سزد که انسان را بکمال عقل و ايمان و اسلام و ايقان بر جمله ي موجودات معزز و مکرم و مشرف گردانيد و لطائف شکر بي قياس سبحاني را زيبد که محبت و مودت حضرات (در اصل سفيد مانده است) صلوات الله عليهم اجمعين در جان و روانشان متمکن ساخت و ثناء و درود بي پايان کريمي را که هشت باب جنت را با چهار حد آن به دوازده امام مطهر حواله فرمود، حکيمي که صحن عرصه ي سراپرده ي خاک را بشجره ي طيبين و طاهرين چون خلد برين کرد.آنجا که کمال کبرياي تو بودعالم نمي از بحر عطاي تو بودما را چه حد حمد و ثناي تو بودهم حمد و ثناي تو سزاي تو بودو صلوات ببغايات و تسليمات بينهايات بر مقصود کاينات و خلاصه ي موجودات و واسطه ي کون مخلوقات، جيب حضرت الله و طبيب علت گناه.احمد مرسل شفيع مذنبينآخر آمد بود فخر اولين بگو محمد و بس کن که دين و دنيا راتفاخر است ثنايش چه جاي تعريف است و بر آل و اولاد آن حضرت که راهنمايان اهل تحقيق و پيشوايان ارباب توفيقند سيما الوصي و البتول و السبطين و السجاد و الباقر و الصادق و الکاظم و الرضي و التقي و النقي و العسکري و المهدي صاحب الزمان عليهم صلوات الله المالک المستعان.اما بعد بر ضماير خورشيد مظاهر و خواطر بدر نظاير مهر مظاهر ارب

رای دادگاه عمومی حقوقی طالقانطبق مفاد دادنامه شماره 181 و 180 مورخ 21/8/1375 دادگاه عمومی طالقان، بعد از چند سال رسیدگی، حکم صادر می گردد که، بر خلاف ادعای خواهان متولی اصلی، دائر بر شیاع محلی و احراز مالکیت واقف نسبت به وقف پلاک 135 اصلی سوهان، دادگاه معتقد است که در شناسائی ارکان تحقیق وقف باید به قانون مدنی رجوع نمودزیرا برابر ماده 57 قانون مدنی، واقف باید مالک مالی باشد که وقف می کند و بعلاوه دارای اهلیتی باشد که در معاملات معتبر است و در صفحه دوم ترجمه فارسی وقف نامه مورد اختلاف، چنین آمده است «نواب ایشان (خان احمد گیلانی) در حال صحت و کمال عقل و حواس و جواز تصرف شرعیه و تملکات ملکیت کل شش دانگ از قریه سوهان من اعمال طالقان که عبارتست از مجموع تمام شش دانگ (مشاع) است از قریه مزبور که ملک موروثی خدام ایشان است» فلذا بدست می آید که مالک قریه مزبور خدام ایشان بوده است نه شخص واقف و چنین وقفی نیاز به اذن صریح یا تنفیذ مالک واقعی یا احراز مالکیت وی دارد که در وقف نامه مزبور چنین اذن یا تنفیذی به چشم نمی خوردبا دلالت به ماده 247 قانون مدنی معامله به مال غیر بعنوان ولایت ویا وصایت یاوکالت نافذ نیست ولواینکه مالک باطنا راضی باشد. طبق ماده 248 قانون مدنی، اجازه مالک نسبت به معامله فضولی، حاصل میشود به لفظ یا فعلی که دلالت بر امضاء عقد نماید. و اگر چه قائل به سکوت نواب واقف بوده باشیم، با توجه به ماده 249 قانون مدنی (سکوت مالک ولو با حضور در مجلس عقد، اجازه محسوب نمی شود) بیانگر این حقیقت است که هیچ گونه مالکیت قاطع قانونی و شرعی برای واقف یا تنفیذی که محمول بر صحت باشد، محرز نمی باشد و پذیرش آن فاقد هر گونه وجیه و محمل قانونی استدر خصوص شیاع نیز با توجه به ثبت درخواست 3622 فقره ا